Je trekt een envelop uit de brievenbus met het logo van het Centraal Justitieel Incassobureau erop. De afzender ken je, maar wat er precies van je wordt verwacht, is minder duidelijk. Moet je meteen betalen? Wat gebeurt er als je dat niet doet? En klopt de boete eigenlijk wel? In deze gids beantwoord ik die vragen in de volgorde waarop ze bij je opkomen.
Ik kreeg een brief van het CJIB, moet ik me zorgen maken?
Niet meteen, maar je moet wel in actie komen. Een brief van het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB) is geen marketing en geen fout; het is een officiële aanschrijving namens de overheid. Negeren is het slechtste wat je kunt doen, want dan lopen de kosten automatisch op. Lees de brief rustig door, noteer de vervaldatum en besluit dan pas wat je doet. Paniek helpt niet, maar even niets doen ook niet.
Wat doet het CJIB precies, en wat doet het niet?
Het CJIB is geen rechtbank en geen politie. Het is een uitvoeringsorganisatie die namens het Openbaar Ministerie en andere overheidsinstanties boetes en andere financiële sancties int. Het CJIB beslist niet of je schuldig bent; dat heeft een andere instantie al gedaan. Het CJIB zorgt er alleen voor dat de opgelegde maatregel ook daadwerkelijk wordt betaald of uitgevoerd.
Wat het CJIB dus niet doet: inhoudelijk beoordelen of de boete terecht is. Daarvoor moet je bij de instantie zijn die de sanctie heeft opgelegd, zoals de politie, het OM of de rechter.
Voor welke zaken stuurt het CJIB een aanschrijving?
De meeste mensen denken bij het CJIB direct aan een verkeersboete, maar het gaat verder dan dat. Het CJIB int onder meer:
- Verkeersboetes op basis van de Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften (de bekende flitsboetes en parkeerboetes van het Rijk)
- Transacties en strafbeschikkingen van het Openbaar Ministerie
- Schadevergoedingsmaatregelen die de rechter heeft opgelegd aan daders ten gunste van slachtoffers
- Ontnemingsmaatregelen: als iemand wederrechtelijk verkregen voordeel moet afstaan
- Taakstraffen en vervangende hechtenis bij niet-betaling
Krijg je een brief over een schadevergoedingsmaatregel? Dan ben je vaak zelf slachtoffer en krijgt het CJIB het geld namens jou geïnd. Lees de brief goed om te begrijpen in welke rol jij staat.
Centraal Justitieel Incassobureau inloggen: hoe werkt Mijn CJIB?
Op de website van het CJIB kun je inloggen via Mijn CJIB, met DigiD. Dat is de eerste stap die ik je aanraad: log in zodra je een brief hebt ontvangen. In Mijn CJIB zie je precies welke zaken openstaan, wat de bedragen zijn, wat de vervaldatums zijn en welke betalingsopties beschikbaar zijn. Je kunt er ook direct betalen of een betalingsregeling aanvragen.
Heb je geen DigiD of werkt het inloggen niet? Bel dan de klantenservice van het CJIB. Wacht niet tot de deadline voorbij is; een technisch probleem is geen excuus dat de boete automatisch stopzet.
Wat zijn de betalingstermijnen en wat gebeurt er als je ze mist?
Bij een standaard verkeersboete krijg je doorgaans een betalingstermijn van acht weken. Als je die termijn mist, volgt een aanmaning met een verhoging van het boetebedrag. Mis je ook die aanmaning, dan gaat het CJIB over tot dwanginvordering, wat extra kosten met zich meebrengt en in sommige gevallen kan leiden tot inhouding op je loon of uitkering.
Het systeem escaleert automatisch. Er hoeft niemand een beslissing te nemen: de software verstuurt de aanmaning en verhoogt het bedrag zonder dat iemand er naar kijkt. Juist daarom is snel reageren zo belangrijk.
Welke betalingsregelingen zijn mogelijk en hoe vraag je ze aan?
Als je de boete niet in één keer kunt betalen, kun je in veel gevallen een gespreide betaling aanvragen. Dat doe je via Mijn CJIB of telefonisch. Het CJIB hanteert hiervoor inkomensafhankelijke regels. Bij een lager inkomen kun je een lager maandbedrag afspreken, maar je betaalt dan uiteraard langer.
Stel: je hebt een verkeersboete van €380 en je zit krap bij kas na een zomervakantie. Via Mijn CJIB vraag je een regeling aan voor zes maanden. Het CJIB beoordeelt dat en geeft je een bevestiging. Zorg dat je de eerste termijn op tijd betaalt, anders vervalt de regeling direct.
Vraag de regeling aan voordat de vervaldatum is verstreken. Achteraf regelen is moeilijker en soms niet meer mogelijk als het dossier al is overgedragen aan een deurwaarder.
Kan ik bezwaar maken, en zo ja: via welk loket?
Ja, maar niet bij het CJIB zelf. Het CJIB int alleen; de inhoudelijke bezwaarprocedure loopt via de instantie die de boete heeft opgelegd. Bij een flitsboete is dat via het CJIB-bezwaarloket voor Wahv-zaken, waar je een beroepschrift kunt indienen. Bij een strafbeschikking van het OM doe je verzet aan bij de rechtbank.
Let op de termijn: bij verkeersboetes geldt doorgaans een bezwaartermijn van zes weken na de verzenddatum op de brief. Die termijn is hard. Mis je hem, dan wordt de boete definitief en kun je alleen nog de betaling regelen, niet meer de boete zelf aanvechten.
Twijfel je of je bezwaar kansen maakt? Raadpleeg dan een juridisch loket of een verkeersrechtspecialist voor je de stap zet. Een kansloze bezwaarprocedure kost je tijd en stelt de betaling onnodig uit.
Wat als je de boete echt niet kunt betalen?
Als betalen echt niet mogelijk is, zelfs niet in termijnen, zijn er een paar opties. Ten eerste: gemeentelijke schuldhulpverlening. Als je structurele betalingsproblemen hebt, kan de gemeente bemiddelen. Het CJIB werkt in zulke trajecten soms mee aan een schuldregeling.
Ten tweede: bij bepaalde boetes is vervangende taakstraf mogelijk. Je lost de boete dan niet met geld af, maar met werkuren. Dit moet je aanvragen; het gebeurt niet automatisch.
Kwijtschelding is in de meeste gevallen niet mogelijk bij verkeersboetes. Bij bijzondere omstandigheden, zoals een ernstige ziekte of een acute crisissituatie, kun je een verzoek indienen, maar verwacht geen standaard ja. Wees realistisch over de kansen en schakel hulp in als de schulden groter zijn dan alleen de CJIB-vordering.
Hoe escaleert een CJIB-vordering stap voor stap?
Het helpt om te begrijpen hoe het systeem werkt als je niet reageert:
Stap 1: Je ontvangt de eerste aanschrijving met een betalingstermijn van acht weken.
Stap 2: Betaal je niet, dan volgt een aanmaning met een verhoogd bedrag (bij verkeersboetes wordt de boete met 50% verhoogd, tot een bepaald maximum).
Stap 3: Geen reactie? Dan volgt een tweede aanmaning of directe overdracht naar dwanginvordering, waarbij een deurwaarder wordt ingeschakeld. Deurwaarderskosten komen bovenop het openstaande bedrag.
Stap 4: De deurwaarder kan beslag leggen op je loon, uitkering of bankrekening.
Stap 5: Als ook dat niet werkt, kan vervangende hechtenis worden ingezet als uiterste maatregel.
Elke stap kost meer geld en meer energie. De beste strategie is stoppen bij stap 1.
Veelgemaakte fouten die de schuld onnodig laten oplopen
De meest gemaakte fout is de brief laten liggen uit onwil of stress. De tweede fout: denken dat een betalingsregeling die je telefonisch hebt aangevraagd, automatisch de aanmaningen stopzet terwijl je nog niets schriftelijks hebt ontvangen. Altijd wachten op schriftelijke bevestiging en daarna pas op de regeling vertrouwen.
Een andere klassieke fout: bezwaar maken en ondertussen niet betalen, in de hoop dat het bezwaar wordt gehonoreerd. Het CJIB verplicht je in de meeste gevallen toch te betalen tijdens de bezwaarperiode, of je betaalt onder voorbehoud. Doe je dat niet, dan loopt de schuld door.
Checklist: dit doe je direct na het ontvangen van een CJIB-brief
- Lees de brief volledig en noteer de vervaldatum en het zaaknummer
- Log in via Mijn CJIB (via DigiD) om de status te controleren
- Besluit of je betaalt, bezwaar maakt of een regeling aanvraagt
- Handel binnen de eerste twee weken, zodat je ruimte hebt voor eventuele bezwaartermijnen
- Vraag bij twijfel hulp via het Juridisch Loket (gratis eerste advies)
- Bewaar alle correspondentie en betalingsbewijzen, net zoals je al je financiële documenten bij elkaar houdt
Reageer altijd op een brief van het CJIB, en doe dat op tijd. Via Mijn CJIB regel je betaling, een betalingsregeling of een bezwaar. Wacht je te lang, dan komen er kosten bij die je eenvoudig had kunnen voorkomen. Vijf minuten inloggen is in de meeste gevallen genoeg om de eerste stap te zetten.
